Gast auteur PMT Info Site
Nieuws van het CONO
Jan Joosten
Dit artikel verscheen eerder in het Tijdschrift voor Creatieve Therapie, 2001, 3.
Inleiding
Regelmatig duikt de afkorting CONO op in artikelen, boeken, beleidsstukken of gewoon in gesprekken over het vak. Langzamerhand is het voor iedereen duidelijk dat de afkorting staat voor Coördinerend Orgaan Nascholing en Opleiding in de GGZ. Ook weet bijna iedereen wel dat het CONO belangrijk is voor de vaktherapeuten op het politieke en beleidsmatige vlak. Toch zullen veel vaktherapeuten onvoldoende op de hoogte zijn van het wel en wee van het CONO. Dat is logisch, vaktherapeuten hebben immers gekozen voor de inhoudelijkheid van het vak. Zelfs na enige tijd meedraaien in de politieke arena van het CONO is er nog regelmatig een eye-opener. Of, zoals voorzitter Hardeman vorig jaar een conferentie opende: 'Het mysterie van het CONO'. Om meer duidelijkheid te geven over de hoed en de rand van het CONO, staat het CONO-verhaal met haar ontstaanswijze, betrokken partijen, de doelstelling en werkwijze hier centraal.
Maar eerst aandacht voor de actuele stand van zaken binnen het CONO.
Stand van zaken in 2001 (voor de actuele situatie zie: Tijdschrift PMT, 2003,4)
1. Het advies over de beroepenstructuur aan minister Borst (zie tijdschrift 2000/4) is nog niet beantwoord. Binnen de CONO-kamer vaktherapeuten is dit geen aanleiding om te wachten op wat komen gaat. Alle betrokken partijen zullen immers proberen om te anticiperen op toekomstig beleid. Een pro-actieve houding is altijd wenselijk, vandaar dat er veel aandacht is besteed aan twee belangrijke zaken, de wet BIG en het opleidingstraject Dit resulteerde in het instellen van twee commissies met een gerichte opdracht in deze kwesties.
2. Tot voor kort was de CONO-kamer vaktherapeuten een kamer in oprichting. Sinds begin van dit jaar is dit niet meer het geval. De CONO-kamer is geformaliseerd en een 'gewone' kamer geworden.
Ontstaansgeschiedenis
Het CONO is op 11 mei 1990 door het toenmalige ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur (inmiddels het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport) opgericht om als landelijk platform te fungeren op het terrein van de beroepsopleidingen en de nascholing in de geestelijke gezondheidszorg.
Natuurlijk komt de behoefte aan zo'n platform niet uit de lucht vallen. Daarvoor moeten we het CONO-verhaal in een historisch perspectief plaatsen. De gezondheidszorg is na de tweede wereldoorlog erg gegroeid. Die groei was zowel in de breedte als in de diepte. Er kwamen allerlei nieuwe beroepen en dus ook nieuwe opleidingen. De MIKOJEL1 opleidingen zijn een exemplarisch voorbeeld in dit perspectief. Door al die ontwikkelingen ontstond er in de loop der jaren steeds meer onduidelijkheid over zaken als beroepsafbakening, verantwoordelijkheid en deskundigheid. Vandaar dus de behoefte aan meer samenwerking in de vorm van het CONO.
Vaktherapeuten
Dat het CONO ging leven voor de creatief therapeuten en de psychomotorische therapeuten is eigenlijk sinds 1997. In de periode 1997 tot 2000 zijn beide subkamers COOCT (Coördinerend Orgaan Creatieve Therapie) en COOPMT (Coördinerend Orgaan Psychomotorische Therapie) van de grond getild en is de CONO-kamer vaktherapeuten opgericht. Met andere woorden: beide beroepsgroepen hebben elkaar gevonden in een sterke samenwerking. Een spannende stap, want niemand kon destijds aangeven waartoe deze samenwerking zou leiden. Achteraf kun je stellen dat de vaandeldragers van het eerste uur een visionaire blik hadden, gezien de behaalde resultaten. Tot begin dit jaar was de CONO-kamer vaktherapeuten een kamer in oprichting. Inmiddels is zij een 'gewone' kamer in het CONO. Dat betekent dat er veel beleidsmatig werk is verricht om aan de verschillende spelregels van het CONO te voldoen. De statutenwijziging in de beide beroepsverenigingen is daar een goed voorbeeld van. Levendig is de herinnering aan Johannes Junker (voorzitter NVKT) die een vurig pleidooi hield tijdens de Algemene ledenvergadering van 1999 in Eindhoven en het belang benadrukte van deze belangrijke stap. Directe consequenties heeft de formalisering van de CONO-kamer vaktherapeuten niet. Het is eigenlijk een markering waarmee het draagvlak en de inbedding binnen de beroepsgroep wordt benadrukt.
Het klinkende resultaat in 2000/2001 is de opneming in het beroepencluster dat als advies naar minister Borst is gegaan. En zoals gezegd, de vaktherapeuten zijn een volwaardige en volwassen kamer geworden. De erkenning en waardering voor de professionele inzet gaat samen met de wens om dit resultaat te verzilveren. Vandaar de installatie van twee commissies op het terrein van de BIG wet en het opleidingentraject.
Doelstelling van het CONO
Het Coördinerend Orgaan Nascholing en Opleiding is het onafhankelijk overlegorgaan tussen de beroepsgroepen in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ), de koepels van instellingen in de GGZ en de financiers, die daarvoor gezamenlijk de Stichting CONO hebben opgericht.
De stichting CONO heeft twee doelstellingen:
1. Het CONO bevordert:
- de afstemming tussen de diverse beroepsopleidingen in de GGZ
- de optimale verhouding tussen financiële en organisatorische mogelijkheden in relatie tot de kwalitatieve en kwantitatieve aspecten inzake opleidingen en nascholing
- de noodzakelijke terugkoppeling van nascholingsbehoeften naar opleidingen
2. De Stichting CONO adviseert de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zowel gevraagd als ongevraagd.
Het CONO tracht haar doelen onder meer te verwezenlijken door:
* in onderling overleg met alle deelnemers van de stichting regelingen en afspraken te maken voor opleidingen en nascholing op het gebied van de GGZ
* het formuleren van adviezen aan overheid, financiers, beroepsgroepen, organisaties en instellingen met betrekking tot beleidsvraagstukken over opleidingen en nascholing, waaronder organisatorische en financiële adviezen
* de erkenning van CONO-kamers.
Een kernachtige beschrijving van de essentie van het werk van Het CONO staat in Vakwerk (Hutschemaekers): 'Het CONO moet via het vraagstuk van opleidingsprogramma's en het aantal opleidingsplaatsen impliciet overeenstemming bereiken over de identiteit van de afzonderlijke beroepen, en ook hun omvang vaststellen.' Het CONO zal dus ook voor de vaktherapeuten verregaande betekenis krijgen wanneer het gaat over een vaktherapeutische beroepsopleiding in de GGZ. Zij zal mede op basis van de inbreng van de CONO-kamer vaktherapeuten (bindend) advies uitbrengen en overeenstemming bereiken over inhoud, capaciteit en organisatie.
Deelnemers
Het CONO bestaat uit een gemêleerd gezelschap van alle vertegenwoordigers die van belang zijn binnen de GGZ. Dit betekent dat vrijwel alle kennis, ervaring, macht en invloed binnen het domein van GGZ in dit orgaan aanwezig is en met elkaar samenwerkt. Het poldermodel in optima forma. Concreet ziet het rijtje er als volgt uit:
- de verschillende beroepsgroepen, waaronder de vaktherapeuten
- zorgverzekeraars Nederland
- branchevereniging GGZ Nederland
- Nederlandse Patiënten en Consumenten Federatie
- RINO's (opleidingen)
- Raad voor de Volksgezondheid
- Inspectie voor de Gezondheidszorg
- College voor Zorgverzekering
- Ministerie van VWS
- Ministerie van Justitie
De beroepsgroepen vormen een kamer, de zogenaamde CONO-kamer. Voor de vaktherapeuten is dit dus de CONO-kamer vaktherapeuten, oftewel de CONO-VT.
Locatie
Het CONO komt vijf keer per jaar in vergadering bijeen in Zeist. De CONO-kamers komen ook vijf keer per jaar bijeen. De CONO-kamer vaktherapeuten doet dit in de regel op het hoofdkantoor van de NVKT. De subkamers komen ook vijf keer bijeen. De COOCT doet dit in de regel ook op het hoofdkantoor van de NVKT.
Positionering
Het is goed om te weten dat het CONO opereert op het vlak van politiek, organisatie en beleid. Dat betekent veel praten, vergaderen, lobbyen en netwerken. Dit alles in de context van opleidingen en nascholing in de GGZ. Je moet je voorstellen dat het CONO vijf keer per jaar vergadert, de CONO-kamers ook vijf keer per jaar, de subkamers ook en daarnaast is er regelmatig een conferentie, een uitwisseling, een werkgroep en een gesprek links of rechts. Het thuis raken in deze politieke arena is een aparte tak van sport en het inhoudelijk op de hoogte blijven vergt ook menig uurtje. Een helicopterview en een lange adem zijn absoluut nodig om mee te kunnen spelen:
De afgelopen jaren is Het CONO steeds belangrijker geworden. Dit komt vooral omdat alle belangrijke partijen deelnemen, meedenken en samenwerken. Daarnaast speelt zeker een rol dat het CONO weliswaar voornamelijk een overlegorgaan is, maar steeds meer status en macht heeft gekregen omdat ze als een spin in het web haar positie heeft verworven. Het CONO is immers gelegitimeerd adviserend aan te sturen en achteraf te toetsen. Met andere woorden, het advies van het CONO is sterk bepalend en niemand zal dit naast zich neerleggen.
Ter afsluiting
In het CONO is veel kennis, ervaring en macht geconcentreerd, gekoppeld aan een structuur die steeds zichtbaarder wordt. Langzaam maar zeker lijkt er een soort blauwdruk te ontstaan, een soort masterplan binnen de GGZ als we het hebben over opleidingen en nascholing voor de deelnemende beroepsgroepen. Door op een professionele manier mee te doen aan ontwikkelingen op dit gebied, hebben de vaktherapeuten als het ware een plek opgeëist. Daarmee heeft de CONO-VT de regie over de identiteit en toekomst van haar vak (binnen de context van nascholing en opleiding) voor een groot gedeelte zelf in de hand. Een verantwoordelijkheid die alleen gedragen kan worden omdat iedereen die zich bezighoudt met het vak daarin een steentje bijdraagt. Ook de individuele therapeut die destijds in 1999 als lid van de NVKT heeft gestemd over de statutenwijziging, tijdens de algemene leden verga-dering in Eindhoven.
NOOT
1. De eerste opleidingen voor creatieve therapie waren Midelloo in Amersfoort, de Kopse Hof in Nijmegen en Telburg in Baarn; zij vormen samen de MIKOJEL opleidingen in Nederland.
Mijn naam is Jan Joosten. Van huis uit ben ik geregistreerd dramatherapeut sinds 1988. Ik heb ervaring opgedaan in diverse werkvelden en organisaties: speciaal onderwijs, volwassenenpsychiatrie en de verslavingszorg. Inmiddels ben ik geregistreerd trainer/opleider en heb ik een succesvol bedrijf op het gebied van training & coaching. In de CONO-kamer Vaktherapeuten ben ik sinds 1998 actief. Mijn belangstelling gaat vooral uit naar het opleidingsvraagstuk, positionering, profilering en communicatie.
